Sau tiếng trống khai giảng, một năm học mới đã bắt đầu. Nhưng với không ít gia đình, câu chuyện đến trường của con em vẫn còn gắn với những khoản chi phí phải lo, những quãng đường phải vượt qua và cả nỗi băn khoăn làm sao để việc học được duy trì đến cuối năm. Đó là lý do chăm lo học sinh có hoàn cảnh khó khăn cần được nhìn nhận không chỉ như một hoạt động hỗ trợ đầu năm học, mà là trách nhiệm thường xuyên trong công tác giáo dục và khuyến học, khuyến tài.
Khai giảng năm học 2026-2027 tại Trường THCS Đông Yên
Ngày 5/9, cùng với học sinh cả nước, học sinh các trường trên địa bàn xã An Biên bước vào năm học 2026–2027. Những bộ đồng phục mới, sách vở được chuẩn bị, sân trường rộn ràng sau kỳ nghỉ hè... tạo nên không khí khởi đầu đầy kỳ vọng. Tuy nhiên, phía sau niềm vui ấy vẫn có những học sinh cần được quan tâm nhiều hơn để có thể học tập ổn định. Đó là những em thuộc diện nghèo, cận nghèo, mồ côi, sống với ông bà hoặc có cha mẹ đi làm xa; những em còn thiếu sách vở, phương tiện đi lại, hoặc gặp khó khăn trong việc tiếp cận các điều kiện học tập.
Với các em, một chiếc xe đạp, một bộ sách hay một suất học bổng không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt, mà còn có thể giúp con đường đến trường bớt trở ngại. Em Huỳnh Kim Ngân - Học sinh Trường THCS Đông Yên bày tỏ niềm vui khi được nhà trường, vận động hỗ trợ xe đạp trong năm học mới “Nhà em cách trường hơn chục cây số. Trước giờ chủ yếu đi nhờ xe máy người quen. Nay có xe, em có thể chủ động chạy xe đi học được trong những lúc không thể hóa gian. Em cảm ơn nhà trường, đơn vị tài trợ và cố gắng học tốt để xứng đáng với sự quan tâm, giúp đỡ ấy.”
Học sinh Trường THCS Đông Yên nhận xe đạp
Điều đáng quan tâm là những khó khăn này không phải lúc nào cũng thể hiện rõ qua một khoản thiếu hụt cụ thể. Có khi đó là việc cha mẹ phải đi làm xa, ông bà lớn tuổi không thể đưa đón; có khi là khoảng cách từ nhà đến trường; cũng có khi là tâm lý mặc cảm khiến học sinh dễ thu mình, thiếu động lực học tập. Vì vậy, chăm lo học sinh khó khăn cần bắt đầu từ việc nắm đúng hoàn cảnh, hiểu đúng nhu cầu và hỗ trợ đúng lúc.
Tại các trường học trên địa bàn xã An Biên, việc rà soát học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh có nguy cơ bỏ học được triển khai cùng với công tác chuẩn bị năm học mới. Đây là cơ sở để nhà trường phối hợp với gia đình, chính quyền và các lực lượng ở địa bàn dân cư có giải pháp hỗ trợ phù hợp, không để những khó khăn về điều kiện học tập trở thành nguyên nhân khiến học sinh phải gián đoạn việc học.
Bí thư Đảng ủy Trần Chiến Thắng trao học bổng học sinh khó khăn
Trong nhiều năm qua, các hoạt động khuyến học, khuyến tài đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống xã hội. Nhưng để công tác này thực sự phát huy hiệu quả, điều cần thiết không chỉ là có thêm những phần quà, mà là tạo được sự kết nối lâu dài giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Một suất học bổng có thể giúp học sinh trang trải một phần chi phí học tập. Một bộ sách giúp các em có đủ tài liệu đến lớp. Một chiếc xe đạp giúp việc đi lại thuận lợi hơn. Nhưng để những hỗ trợ ấy tạo ra tác động bền vững, cần tiếp tục theo dõi, động viên và tạo điều kiện để học sinh duy trì việc học, phát huy năng lực, sở trường.
Tại Trường Tiểu học Thứ Ba, từ nguồn vận động xã hội hóa, nhà trường đã tiếp nhận 40 suất học bổng, mỗi suất 500 nghìn đồng, 3.000 quyển tập và 200 cây viết; đồng thời tiếp tục vận động cặp sách, quần áo để hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Những kết quả này cho thấy, khi nhà trường chủ động kết nối và cộng đồng sẵn sàng đồng hành, việc chăm lo học sinh có thể được triển khai thiết thực, đúng nhu cầu. Tuy nhiên, khuyến học, khuyến tài không nên chỉ được nhắc đến khi năm học bắt đầu. Đó còn là việc khuyến khích tinh thần tự học, phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng lực, động viên những em vượt khó vươn lên. Một môi trường giáo dục tốt không chỉ giúp học sinh có điều kiện đến trường, mà còn tạo cơ hội để các em phát triển toàn diện. Thầy Lâm Văn Thắng - Hiệu trưởng Trường tiểu học Thứ Ba chia sẻ: “Nhà trường xác định công tác khuyến học, khuyến tài không chỉ là hỗ trợ học sinh đầu năm học, mà còn là quá trình đồng hành lâu dài. Bên cạnh việc vận động nguồn lực giúp các em có điều kiện đến trường, chúng tôi cũng chú trọng khuyến khích tinh thần tự học, phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực và động viên các em vượt khó vươn lên. Qua đó, góp phần tạo môi trường học tập tốt, giúp học sinh phát triển toàn diện.”
Xã đoàn An Biên cùng đơn vị tài trợ trao quà học sinh khó khăn ở ấp Đông Yên
Ở địa bàn dân cư, trưởng ấp và các lực lượng cơ sở có vai trò quan trọng trong việc nắm hoàn cảnh, kết nối và vận động hỗ trợ học sinh. Đây là những người gần dân, hiểu đời sống của từng gia đình, có thể kịp thời phát hiện những trường hợp cần được quan tâm. Ông Nguyễn Chí Dũng - Trưởng ấp Đông Yên cho biết: “Ấp đang phối hợp với Uỷ ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam xã vận động hỗ trợ khoảng 300 suất quà, chủ yếu là tập học sinh, cho các em đồng bào dân tộc tại khu vực chùa Kênh Ba Chục. Đồng thời, tiếp tục vận động thêm nguồn lực để chăm lo cho các em. Qua đó, góp phần tiếp thêm động lực để học sinh đến trường, tiếp thu kiến thức mới, có thêm hành trang vững vàng cho quá trình học tập và cuộc sống sau này.”
Từ những việc làm ở cơ sở, công tác khuyến học, khuyến tài được cụ thể hóa bằng sự quan tâm đến từng học sinh. Khi gia đình, nhà trường và địa phương cùng chia sẻ trách nhiệm, việc hỗ trợ sẽ không dừng lại ở một lần trao tặng, mà có thể trở thành quá trình đồng hành, giúp các em vượt qua khó khăn và tiếp tục học tập. Trong đó, Mặt trận và các đoàn thể xã đóng vai trò quan trọng trong kết nối, vận động nguồn lực xã hội, phối hợp với các trường học và địa bàn dân cư để chăm lo học sinh khó khăn. Sự chung tay này cần được duy trì thường xuyên, hướng đến những nhu cầu thiết thực và những trường hợp thực sự cần hỗ trợ. “Đầu năm học 2026 - 2027, Mặt trận xã đã phối hợp vận động trên 7.000 quyển tập và 2 chiếc xe đạp trao tặng học sinh nghèo vượt khó. Qua rà soát cùng các trường, chúng tôi hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu. Thời gian tới, Mặt trận và các đoàn thể tiếp tục vận động, chăm lo để các em có điều kiện học tập tốt hơn trong suốt năm học.” ông Trần Văn Minh – Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã An Biên chia sẻ.
Hội Chữ thập đỏ tỉnh phối hợp Ủy ban MTTQVN xã trao học bổng học sinh khó khăn năm học 2026-2027
Điều quan trọng là công tác khuyến học, khuyến tài cần được đặt trong mối liên hệ với chất lượng giáo dục và sự phát triển của địa phương. Bởi mỗi học sinh được tạo điều kiện học tập hôm nay sẽ có thêm cơ hội trở thành người lao động có kiến thức, có kỹ năng, có trách nhiệm với gia đình và xã hội trong tương lai.
Sau ngày khai giảng, công việc chăm lo học sinh khó khăn vẫn cần tiếp tục. Những trường hợp đã được rà soát cần được theo dõi, hỗ trợ phù hợp; những học sinh có nguy cơ bỏ học cần được phối hợp vận động, động viên kịp thời. Cùng với đó, việc phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực, khuyến khích tinh thần tự học và sáng tạo cũng cần được quan tâm thường xuyên.
Để làm được điều đó, cần sự chủ động của nhà trường, sự đồng hành của gia đình, sự vào cuộc của chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể và sự sẻ chia của cộng đồng. Mỗi sự hỗ trợ, dù lớn hay nhỏ, đều có ý nghĩa khi đến đúng lúc, đúng đối tượng và được duy trì bằng trách nhiệm./.
Huy Phong
